Að verða allsgáður er að endurheimta valfrelsi sitt, andlegt heilbrigði og sjálfsvirðingu. Þetta fæst með því að gefast upp fyrir ástar- og kynlífsfíkninni og framkvæma síðan reynslusporin tólf.

Innan SLAA gilda engar almennar skilgreiningar á bindindi, vegna þess að ástar- og kynlífsfíkn fólks birtist með svo ólíkum hætti. Hver SLAA-meðlimur gerir það upp við sig, hvaða hegðunarmynstur hafi tekið af honum völdin, og gerist edrú með því að forðast þessa hegðun sérhvern dag. 

Íslenskaður hluti fráhaldskaflans úr SLAA bókinni. 

Ef þú hefur komist að því að þú þjáist af kynlífs og ástarfíkn ertu sennilega mjög hrædd/ur og hikandi. Kannski ertu enn að reyna að telja þér trú um að þetta sé ekkert vandamál, eða allavega ekki þitt vandamál.  Kannski finnst þér þeir sem segast þjást af þessum sjúkdómi vera öfgafullir rugludallar eða að minnsta kosti leiðindaskjóður!

En sum ykkar vita samt, þrátt fyrir afneitunina, að vekjaraklukkan er farin að hringja á ykkur.  Og við erum með ykkur.  Við munum vel hversu skelfilegt hið óþekkta getur verið, þegar það gnæfir fyrir framan okkur þegar við hlaupum úr greipum fíknarinnar og inn í tómið sem virðist óhjákvæmlegt þegar við reynum að lifa án hennar.  Við reyndum líka af miklum ákafa að telja okkur trú um að það væri ekkert að okkur.

En hvað gerist núna? Ef að fíkn þín hefur fengið útrás við sjálfsfróun, hvernig veistu að þegar þú hættir því verðir þú ekki klifrandi upp um alla veggi, að springa
af ófullnægðum fýsnum? Hvernig veistu að afleiðingar þess að hætta verði ekki þær að þú verðir kalkaður fyrir aldur fram, kynkaldur eða að kynfærin visni og ekkert bíði nema yfirvofandi dauða? Að ef þú hættir að gefa kost á þér, bregðast við og á annan hátt næra orkusviðið sem myndast milli fólks þegar það daðrar og gefur til kynna að það sé til í tuskið, að þú verðir ekki líkamlega og tilfinningalega geld/ur og allur lífskraftur úr þér? Og hver gefur þér tryggingu fyrir því að þegar þú reynir að hætta að vera sjúklega háður
annarri manneskju, einhverjum sem þú gafst stjórn á lífi þínu fyrir langalöngu, að þú búir yfir nægum innri styrk til að taka ábyrgð og stjórn á eigin lífi aftur?

Svarið við þessum snúnu spurningum er tvíþætt.  Í fyrsta lagi, varðandi hvaða tilfinningar þú komir til með að finna, er svarið að þú getur ekki verið viss um neitt af ofangreindu. Í öðru lagi,  þá er það möguleiki að þú getir nýtt þér reynsluna okkar sem við lýsum í bókinni, og öðlast von um að geta farið í gegnum, og jafnvel lifað af, fráhald. Kannski færðu á tilfinninguna að þau okkar sem hafa farið í gegnum fráhald séu í miklu betra ástandi núna en þegar þau hófu fráhaldið.  Vertu viss um að þetta er rétt tilfinning og þau sem hafa farið í fráhald  eiga það sameiginlegt að gerbreyting hefur orðið á lífi okkar, til hins betra.

Enginn getur farið í gegnum fráhaldið fyrir þig og þó við gætum það þá myndum við ekki gera það.  Hvaða heilvita maður myndi ganga í gegnum slíkt tvisvar? Auk þess er upplifun hvers og eins af fráhaldi sérstök og einstaklingsbundin og óskaplega dýrmæt, (þó þér finnist það ekki núna). Í rauninni er þessi reynsla, hluti af þér sem hefur verið að reyna að vekja athygli á sér í langan tíma.  Þú hefur beitt ýmsum aðferðum til að forðast þennan sársauka um langa hríð og samt hefur þér aldrei tekist að losna alveg við hann.  Þú verður að fara í gegnum fráhald til að verða heil/l að nýju.  Þú þarft að horfast í augu við sjálfa/n þig.  Handan skelfinganna sem þú óttast svo mjög eru fræin sem geta gert þig heila/n að nýju.  Þú verður að ganga í gengum sársauka þinn til að gera þér ljóst hver þú
ert og hvaða spennandi möguleika líf þitt býður upp á.
 
Kynlífs og ástarfíklar hafa nálgast fráhaldið á mismunandi hátt en niðurstaðan er sú sama: látið er af daglegri þráhyggjuhegðun í sambandi við ást og  kynlíf..
Það skiptir ekki máli hvert munstrið hefur verið, þó að það sé auðvitað mikilvægt fyrir okkur að gera okkur grein fyrir því.  Sum okkar hafa verið háð “einnar nætur gamni”, krampakenndum kynlífsiðkunum án nokkurra tilfinninga,  hafa stundað sjúklega sjálfsfróun eða haft óeðlilega sýni- eða gægjuþörf.  Önnur hafa átt í þráhyggjusambandi við og orðið háð einum eða fleiri einstaklingum (annaðhvort einum í einu eða mörgum samtímis) og verið sannfærð um að án þráhyggjunnar okkar værum við við dauðans dyr. 

Sama hvað munstri þú hefur fylgt þá verður því að ljúka.  Sama hversu sterkar tilfinningar þínar eru til þráhyggjunnar eða langanir til að fara í sömu hegðun, þá mátt þú ekki láta undan.  Það er á þeirri stundu sem þú byrjar í bata og frá þeim degi telur þú þig edrú.  SLAA félagar hafa komist á þennan stað eftir ýmsum leiðum og hér er nokkrum þeirra lýst.  Sum okkar héldu áfram að næra þráhyggjuna okkar alveg þangað til við
náðum botninum og gáfumst upp.  Þá tókum við út fráhvarfseinkenni, eins og aðrir fíklar. 
Þetta var mikið högg fyrir okkur, tilfinningalega og andlega og fyrstu fráhaldseinkenninn komu skyndilega og hörkulega.  Að fara í fráhald á þennan hátt er ekki endilega “styttra” né “betra” en fráhald sem farið er í á mildari hátt.  Reynsla okkar sýnir að fráhaldið
lýsir sér á svipaðan hátt fyrir okkur flest og úkoman er sú sama. 

Sum okkar fóru hægt og rólega í fráhaldið og unnu markvisst að því að skoða vandamálin og smám saman að halda sig frá hættusvæðunum.  Þegar við unnum litla sigra á þeim vettvangi urðum við meðvitaðri um aðra fíknarhegðun sem kannski hafði verið ómeðvituð fram að því og öðluðumst þannig betri skilning á okkur sjálfum og sjúkdómnum okkar.  Þessi aukni skilningur leiddi að lokum til þess að við létum af þráhyggju okkar og fíkn og hófum líf í kynferðislegum og tilfinningalegum bata. Þeim sem þekkja til hugtaksins fíknar kann að finnast þessi hægfara uppgjöf ósennileg til árangurs.

Það er viðtekinn skilningur í AA að “maður getur ekki verið frekar edrú” og “eitt glas er einu glasi of mikið”.  Svo er fíkn svo lúmskur sjúkdómur að þegar við erum haldin honum dettur okkur ekki í hug að vilja losna við hann þó allt sé að hrynja í kringum okkur!   Og allar þessar staðhæfingar eiga heilmikið undir sér. En það má hinsvegar ekki gleyma því að ef við erum farin að hugsa um fráhald þá gerum við okkur einhversstaðar grein fyrir því að fíknin er ekki að veita okkur þá huggun eða algleymi sem við sækjumst
svo mikið eftir.  Stöðugt meiri og meiri orka varð að fara í tilfinningalega og kynferðislega “svallið” okkar til að við fengjum eitthvað út úr því, hvað þá
kæmumst til “himna”.  Í hvert sinn sem við lögðum út í nýtt ævintýri, tilfinningalegt eða kynferðislegt hvíslaði einhver innra með okkur:”Þú hefur gert þetta allt saman þúsund sinnum áður.”

Nýjabrumið á hverjum nýjum rómans  var ekki nóg til að fela sannleikann fyrir okkur lengur, loforðið sem “sambandið” gaf var álíka innantómt og tyggjókúla.
Þegar við fundum fyrir þessari tilfinningu varð sífellt erfiðara að fá eitthvað út úr þráhyggjuferlinu sínu.  Þegar við nálguðumst fráhaldsstigið fundum við stöðugt betur hvað ævintýrin okkar voru innantóm.  Þó svo mörg okkar gerði tilraunir á sjálfum sér með hvað við “þyldum “mikið þá varð að lokum ekki annað hægt en
að fara í fráhald, við áttum í rauninni engra annarra kosta völ.
Aðrir nýttu sér ytri þætti til að komast í fráhaldið.  Þegar orkan sem þurfti til að viðhalda fíkninni varð meiri en við áttum innistæðu fyrir, sprakk stíflan og við játuðum fyrir mökum okkar og ástvinum hvað var í gangi í lífi okkar.  Við “köstuðum upp” sannleikanum þegar okkur var orðið of óglatt til að geta haldið honum niðri lengur. Eitthvað innra með okkur neyddi okkur til að losna við eitrið úr sálinni.  Við höfðum kannski ekki mikinn skilning á hugtökunum “fíkn” og “fráhald”. En þegar við sáum hvaða áhrif hegðan okkar hafði á þá sem okkur þótti vænt um neyddumst við til að horfast í augu við afleiðingar gjörða okkar, bæði í fortíð og nútíð.Þegar við höfðum opnað okkur svona upp á gátt var engin leið að láta eins og ekkert hefði
skeð, sauma saman sárin eða reyna að láta þau gróa á yfirborðinu.  Bæði vorum við útkeyrð tilfinningalega og einnig óttuðumst við sýkinguna sem enn svall í sárinu. 

Þessvegna var okkur nauðugur einn kostur að halda áfram að vera heiðarleg og opin. 
Við vorum kannski ekki edrú, kannski vissum við ekki af því að við værum haldin fíkn.  Liklega vorum við ennþá í þráhyggju og fíknarferli.  En í hvert sinn sem við vorum á hættusvæði fundum við að það var hægt að verjast því að missa alla stjórn með því að segja öllum sem málið kom við hvað var að gerast.  Kannski hringdum við langlínusímtal í maka okkar eða félaga til að segja þeim að við værum á mörkunum að lenda í  heillandi aðstöðu.  Vonbrigðin og sársaukinn sem þetta fólk fann fyrir var afleiðing gjörða okkar, og með því að velja það að vera heiðarleg og opinská vorum við að hindra okkur sjálf í því að láta undan freistingunni.

Ætlan okkar með því að opna okkaur fyrir okkar nánustu var ekki að refsa einum né neinum.  Við treystum á þetta fólk og viðbrögð þess við gjörðum okkar til þess
að tryggja það að við myndum mæta afleiðingum gjörða okkar um leið.  Við völdum að gera afsakanirnar okkar, lygarnar og blekkingarnar marklaus og valdalaus.   

Það var oft þessi hreinskilni og viðbrögð okkar nánustu við henni sem neyddi okkur til að viðurkenna að við værum stjórnlaus í hegðun okkar og að hegðun okkar væru sjúkleg og fíknakennd.  Þessi innri skuldbinding til þess að vera heiðarleg við aðra hvað varðaði kynferðis og tilfinningalega hegðun okkar virtist vera nóg í sjálfu sér til að hefja ferli
innra með okkur sem á endanum leiddi til þess að við gáfumst upp og fórum í fráhald.  Það er auðvitað misvísandi að tala um aðferðir og leiðir til að fara í fráhald þar sem við gerum okkur alls ekki alltaf grein fyrir að við séum á leiðinni þangað.  Flest okkar kannast við eithvað af því sem við töldum upp hér að ofan.  Að lokum þá er mikilvægt að taka það skýrt fram að þó við höfum notað ýmsar aðferðir til að stjórna
fíkninni, þá hófst edrúmennska okkar ekki fyrr en við létum af rétti okkar, einn dag (eða einn klukkutíma) í einu , til að ástunda þráhyggjuna okkar á neinn hátt.

Og nú ertu komin/n í fráhald og hvað gerist þá? Hvaða hættur gætu legið í leyni? Hvað er líklegt að þú upplifir í fráhaldinu og hvernig áttu að lifa af þær óhjákvæmilegu freistingar sem verða á vegi þínum?  Hætturnar eru tvennskonar.  Í fyrsta lagi eru þær sem þú átt eftir að mæta innra með þér þegar þú byrjar þetta ferli og í öðru lagi koma þær úr umhverfinu sem getur stundum látið það virðast nánast ómögulegt að vera í fráhaldi og gæti fellt þig á leiðinni. Kannski er hið óþekkta það ógnvænlegasta sem þú mætir á innri
vegferð þinni.  Það er eitt að draga sig í hlé þegar þú ert ennþá sár og aum/ur eftir síðasta fíknarkast.  Það er allt annað að vera í fráhaldi frá degi til dags og taka ábyrgð á því að allt lífið hefur verið undirlagt af fíkn og þráhyggju.  En þetta stærra sjónarhorn á hlutina er nauðsynlegt til þess að hægt sé að ganga í gengum fráhaldið og halda sönsum.  Við
höfum komist að því að með því að læra að þekkja nokkur einkenni á okkar lægsta punkti (bottom line behaviour) sem við vitum að vekur fíknina í okkur og halda okkar síðan frá því að falla í þessar gryfjur áráttuhegðunar gerum við okkur ljóst að allskonar venjur okkar og persónueinkenni hafa mótast af fíkninni. Það getur verið afar erfitt og niðurdrepandi að gera sér grein fyrir hversu stór hluti lífsins hefur kannski verið lagður undir ástar-og kynlífsfíkn.

Einhver sem alltaf vill heilsa fólki með handabandi kemst kannski að því að sú hegðun hans er fíknarbundin, þ.e. hann notar snertinguna í öðrum tilgangi en bara til að heilsa. Manneskja sem klæðir sig á vissan hátt gerir sér kannski ljóst að allur hennar klæðaburður miðar að því að fá ákveðna tegund athygli.  Sá sem vill alltaf faðma fólk að sér gerir það kannski til þess að athuga hvort sá sem hann faðmar hagi áhuga á nánari samskiptum.  Sá sem er”rosalega góð/ur að nudda” kemst kannski að því að
allt þetta nudd var framkvæmt í kynferðislegum tilgangi.  Og þetta eru bara augljósustu dæmin.

Í fortíðinni gerðum við okkur aldrei grein fyrir að þessi mildari hegðunarmynstur gætu verið fíknartengdar, þar sem þau féllu í skuggan af mun kröftugri aðal-fíknihegðun okkar (bottom-line behaviour).
Fyrir utan að við komumst ekki í neina sérstaka vímu af þessum mildari hegðunum, sáum við samt að þessi hegðunarmynstur okkar voru í rauninni ekkert annað en “veiði”aðferðir.
Þegar við vorum komin í fráhald komumst við að því að með því að hegða okkur á þennan hátt, sama hversu sakleysislegt eða ómeðvitað við gerðum það, vorum við í rauninni ómeðvitað að búa til þær aðstæður sem við vildum svo eindregið forðast, þ.e. aðstæður sem buðu upp á tilfinningalega og/eða líkamlega skyndinánd.